Katagoria: Ustawy i Rozporządzenia, opublikowano: 11 lutego 2014


Ubezpieczenie CMR: decyduje jakość czy cena?

Ubezpieczenie CMR:  decyduje jakość czy cena?

Artykuł z numeru: TRUCKauto.pl: 2014/1-2

 

W ciągu ostatnich dwóch, trzech lat firmy oferujące niskie ceny ubezpieczeń odpowiedzialności przewoźnika (popularnie zwane OCP lub OCPD) sprawiły, że rynek stał się niepewny. Ubezpieczenia CMR są sprzedawane poniżej swojej wartości, w cenie niższej niż około 300 euro.

 

W przypadku większości szkód likwidowanych z OCP nie wypłaca się odszkodowania, zwleka się z załatwieniem sprawy dotyczącej szkody. Ubezpieczeni muszą pozywać swoich ubezpieczycieli do sądów o odszkodowanie i równocześnie zapobiegawczo odpierać roszczenia poszkodowanych. A wszystko na własny koszt, aby w przypadku ewentualnej wygranej w procesie o odszkodowanie ubezpieczyciel nie podniósł zarzutu o naruszenie obowiązków. Byłoby to chyba prawnie niedopuszczalne. Jeśli jednak tak by się stało, skutkowałoby to być może koniecznością wszczęcia ponownego procesu o odszkodowanie. Oznaczałoby to, że przewoźnik musiałby z góry na własny koszt prowadzić 3 procesy. Natomiast spedytor, który zaangażował przewoźnika, może nawet 4 procesy, aby zabezpieczyć procesowo roszczenie regresowe, gdyby zostało ono zakwestionowane! Oto scenariusz horroru dla spedytorów i przewoźników…

Uwaga, w obiegu są jeszcze polisy z bardzo niskimi sumami ubezpieczeniowymi i wątpliwym zakresem, niepokrywającym odpowiedzialności przedsiębiorstwa transportowego wynikającej z konwencji CMR.

 

Czy ubezpieczać kabotaż, gdy obowiązek ubezpieczenia OCP istnieje tylko w Niemczech?

Na to pytanie musi sobie odpowiedzieć każdy właściciel firmy. Skoro w większości państw Unii nie ma obowiązku ubezpieczenia kabotażu, to kto odpowiada za szkodę? Naturalnie, że przewoźnik jako zleceniobiorca. Nie znając przepisów dotyczących transportu drogowego w poszczególnych państwach firma transportowa naraża się na przykre i kosztowne niespodzianki. Nie mając ubezpieczenia OCP kabotażu z ochroną prawną przedsiębiorca transportowy jest zdany tylko na siebie. Koszty procesowe i adwokatów w poszczególnych krajach są wysokie i nie do przewidzenia. Nie wspominając o barierze językowej. Choć odpowiedź jest oczywista, to wielu przedsiębiorców, nie bacząc na wartość swojego taboru, nierzadko z najwyższej półki i spełniającego najwyższe normy, decyduje się na nieprzewidziane „przygody” i rezygnuje z pełnego ubezpieczenia OCP wraz z kabotażem na rzecz tanich i mocno „okrojonych” ubezpieczeń tego typu.

 

Czy przewoźnik pojedzie za 0,25 EUR za kilometr?

Przyjmijmy, że przewoźnik naliczał dotychczas 0,60 EUR za kilometr. Czy będzie on mógł w przyszłości wykonać taką samą usługę za 0,25 czy 0,30 EUR? Z pewnością nie! Za tę cenę mógłby co najwyżej wystawić starego „grata’’ z łysymi oponami i zepsutymi klockami hamulcowymi oraz kierowcę, który nie miałby nawet prawa jazdy. Taka sytuacja nie potrwałaby jednak zbyt długo, a przewoźnik musiałby zamknąć interes, ponieważ w erze Euro 6 klienci nie dawaliby mu już więcej zleceń.

Tak samo jest z firmami oferującymi niepoważne polisy CMR, których wartość odpowiada wartości zużytego na nie papieru. Także one z powodu niewypłacalności świadczeń w przypadku powstania szkody muszą być naturalnie wyselekcjonowane z rynku! A propos świadczeń w razie wystąpienia szkody! Jakich świadczeń w ogóle klient ma prawo oczekiwać?

Ponieważ ubezpieczenie CMR w ruchu drogowym jest ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczyciel w ramach umowy ubezpieczenia powinien zaspokoić nie tylko uzasadnione roszczenia osób trzecich, lecz także pokryć koszty – sądowe i pozasądowe – poniesione w celu obrony przed bezpodstawnymi roszczeniami osób trzecich. To powinno być oczywiste, ale nie jest. Znane są już przypadki, gdy ubezpieczyciel odmówił ochrony prawnej do obrony i dopiero ubezpieczający musiał go do tego zmusić poprzez wniesienie pozwu.

 

Wyręczanie w pracy

Oczywiste powinno być także – chyba że ubezpieczający jako klient zażyczy sobie czegoś przeciwnego – że ubezpieczyciel lub makler zajmujący się sprawą dotyczącą szkody prowadzi korespondencję za ubezpieczonego. Na przykład Lutz Assekuranz samo na bieżąco informuje swoich klientów – poszkodowanych oraz ewentualnych podwykonawców – o stanie sprawy, wysyłając im m. in. kopie korespondencji. Do czynności, które powinien wykonać poważny ubezpieczyciel lub makler, należy również zatroszczenie się o załatwienie dokumentów, zabezpieczenie prawa do regresu, korespondencja z urzędami oraz włączenie komisarzy awaryjnych, rzeczoznawców itp. Krótko mówiąc, oszczędzenie kontrahentowi nieprzyjemnej papierkowej roboty w przypadku powstania szkody.

Lutz Assekuranz doradza również w zakresie poprawnego tekstu zleceń transportowych, stosowania stałych nadruków na dokumentach handlowych, a także np. najkorzystniejszego wyboru właściwych sądów, wyboru prawa itd. W ten sposób już na wstępie można zminimalizować niejedno ryzyko, a brak konieczności pokrywania szkód z polisy znajduje wyraz w rozsądnych stawkach składek ubezpieczeniowych, udziałach w zyskach itd.

 

Co jest przedmiotem umowy ubezpieczenia?

Większość polis pokrywa jedynie odpowiedzialność cywilną zgodnie z konwencją CMR. Trzeba jednak szukać ubezpieczyciela, który oferuje kompleksowe ubezpieczenie OC przewoźnika w ruchu drogowym. W ramach którego ogólne warunki ubezpieczenia OC przewoźnika przy przewozach towarów wykonywanych zarobkowo pojazdami w ramach działalności gospodarczej obejmują zasadniczą odpowiedzialność cywilną zgodnie z konwencją CMR i  polskiego prawa przewozowego. Jednocześnie ubezpieczeniu podlega również odpowiedzialność cywilna według określonego w danym przypadku prawa przewozowego przy wykonywaniu transportów kabotażowych, np. na terytorium Niemiec do 40 SDR. Widać więc, że już w kwestii przedmiotu umowy ubezpieczenia istnieją ogromne różnice.

 

Zakres terytorialny ubezpieczenia

Ważny jest także zakres obowiązywania ubezpieczenia. Jeżeli przewoźnik jeździ np. do krajów WNP czy afrykańskich państw basenu Morza Śródziemnego, to zakres obowiązywania ubezpieczenia, który brzmi „Europa’’, nie ma żadnego sensu.

 

Odszkodowanie z tytułu art. 29 konwencji CMR?

W obliczu zaostrzającego się orzecznictwa na niekorzyść przewoźnika dość istotne jest, aby współubezpieczona była odpowiedzialność cywilna określona w art. 29 konwencji CMR. Według tego przepisu przewoźnik nie ma prawa korzystać z postanowień, które wyłączają lub ograniczają jego odpowiedzialność albo które przenoszą na drugą stronę ciężar dowodu, jeżeli szkoda powstała wskutek winy umyślnej przewoźnika lub jego rażącego niedbalstwa. To samo obowiązuje w przypadku, gdy szkodę spowodowali pracownicy przewoźnika lub inne osoby, którym przewoźnik powierzył wykonanie świadczenia.

A oto przykład odnoszący się do tej kwestii. Przewoźnik transportuje z Polski do Włoch towary elektroniczne o masie 10 ton i wartości 800000 EUR – w przypadku telefonów komórkowych, laptopów i innych wartościowych towarów jest to całkiem realne. Dochodzi do zaginięcia towaru. Ponieważ obecnie niektóre sądy, jako rażące niedbalstwo postrzegają nawet napady rabunkowe, może okazać się, że przewoźnik będzie musiał odpowiadać za pełną wartość towaru.

Tradycyjne polisy najczęściej nie przewidują żadnego odszkodowania za szkody powstałe w wyniku zawinienia zgodnie z art. 29 konwencji CMR. Czasami jednak odpowiedzialność cywilna określona w art. 29 konwencji CMR jest współubezpieczona, ale też mocno ograniczona kwotą, np. od 10000 zł do 100000 zł lub wymienioną w art. 23 (3) konwencji CMR, wynoszącą 8,33 SDR/kg, obecnie około 10 EUR za kg. Gdy waga brutto ładunku wynosi 10000 kg, daje to 100000 EUR odszkodowania z tytułu ubezpieczenia. Pozostałe 700000 EUR przewoźnik musi zapłacić z własnej kieszeni, ewentualnie plus udział własny! Natomiast polisy ubezpieczeniowe Lutz Assekuranz przewidują w razie zaistnienia odpowiednich, zgodnych z warunkami ubezpieczenia przesłanek, w przypadkach, o których mowa w art. 29 konwencji CMR, a więc winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, odszkodowanie do kwoty 1000000 EUR (ok. 4000000 PLN), przy czym dodatkowo pokrywane są szkody finansowe i szkody rzeczowe, powstałe w następstwie podstawowej szkody rzeczowej.

 

Przekroczenia terminów dostaw itd.

W wielu polisach można znaleźć wyłączenia odpowiedzialności za następstwa wynikające z sytuacji, gdy przewoźnik zapomni pobrać należności za dostarczony towar, a także za skutki przekroczenia terminów dostaw czy zaginięcia przesyłki, które przyjęto na zasadzie fikcji prawnej, oraz z tytułu kosztów wymienionych w art. 23 (4) konwencji CMR itd. Istotna jest także kwestia, jakie inne czynniki kosztowe, np. gwarancje na wypadek wspólnej awarii czy koszty utylizacji, zostają objęte odpowiedzialnością lub są z niej wyłączone subsydiarnie w stosunku do ubezpieczenia OC pojazdu. Tu nowoczesne polisy ubezpieczeniowe OC przewoźnika w ruchu drogowym rozwinęły się z czystego ubezpieczenia OC, stając się czymś w rodzaju „ubezpieczenia Auto Casco’’ z tytułu różnych kosztów własnych.

 

Stosunek ceny do świadczeń

W praktyce w warunkach ubezpieczenia poszczególnych oferentów znajduje się jeszcze wiele innych punktów, które należałoby gruntownie sprawdzić, aby mieć pewność, że w razie powstania szkody nie wynikną żadne problemy z ochroną ubezpieczeniową. Lutz Assekuranz jako neutralny partner z długoletnim doświadczeniem chętnie oferuje doradztwo w tych kwestiach. Ważny jest stosunek ceny do świadczeń, jakie można otrzymać. Każdy spedytor/przewoźnik musi sam zdecydować, czy zadowoli się „odchudzoną’’ polisą jakieś firmy oferującej niskie ceny, z tym że w razie wystąpienia szkody będzie musiał wyłożyć duże sumy na odszkodowania, czy będzie dążył do możliwie najlepszej ochrony ubezpieczeniowej, której jednak nie można uzyskać, jeśli za ubezpieczenie płaci się zdecydowanie dumpingowe stawki.

 

Subsydiarne ubezpieczenie CMR

Zgodnie z umową według konwencji CMR spedytorzy, którzy samodzielnie zawierają umowy przewozu, odpowiadają wobec swojego zleceniodawcy, tak samo jak przewoźnicy, których angażują jako podwykonawców, nawet jeżeli sami nie przejadą z ładunkiem ani jednego metra – porównaj art. 3 konwencji CMR. W większości przypadków obowiązkiem zawarcia ubezpieczenia CMR obarcza się przewoźników (podwykonawców), którym powierzono wykonanie zlecenia. Przeważnie wymagane jest również przedłożenie zaświadczenia o zawarciu ubezpieczenia. Papier jest jednak cierpliwy: podwykonawca mógł uiszczać składkę za swoje ubezpieczenie do wczoraj, ale od jutra będzie już winien zapłatę składki swojemu ubezpieczycielowi. Nie istnieje wówczas żadna ochrona ubezpieczeniowa. W przypadku wystąpienia dużej szkody z reguły nie ma także możliwości dokonania stosownego potrącenia z frachtu. Gdy podwykonawca sam ma kłopoty finansowe, może to stać się niebezpieczne dla zlecającego transport przewoźnika lub spedytora, jeżeli nie posiada on odpowiedniego subsydiarnego ubezpieczenia CMR. Musi on wtedy pokryć szkodę z własnej kieszeni, jeżeli nie potrafi jej odeprzeć. Dlatego w przypadku angażowania podwykonawców staranni spedytorzy i przewoźnicy powinni zawsze zawierać subsydiarne ubezpieczenie CMR, które odpowiednio zabezpieczy ich własną odpowiedzialność cywilną.

 

www.lutz-assekuranz.pl

 

Przeczytaj cały artykuł

Komentarze

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*

Share This